ماده 98 -شهرستانها، مناطق و نواحي ، ظرفيتهاي شاخه / رشته تحصيلي را در هر سال تحصيلي به طور كتبي با توجّه به امكانات به واحدهاي آموزشي اعلام مي‏كنند.
ماده 99 -مسؤولان  منطقه ، ناحيه يا شهرستان با همكاري مديران و مشاوران‏واحدهاي آموزشي در طول
 هر سال‏تحصيلي  خطّ مشي‏هاي توسعه و تعديل ظرفيت هر شاخه/ رشته را بر اساس علاقه و استعدادها وتقاضاهاي دانش‏آموزان و اولياي آنان   به اداره كلّ آموزش و پرورش استان اعلام مي‏كنند . ادارات كلّ اطلاعاتي را كه به اين ترتيب حاصل مي‏شود در تدوين خط مشي‏هاي هدايت تحصيلي منظور خواهندكرد.
ماده 100 -مشاوران، كلّيّه اولياء دانش‏آموزان پايه اوّل را مطابق تقويم اجرايي ، به‏واحد آموزشي دعوت مي‏كنند و ضمن توضيح اهداف نظام آموزش متوسّطه در مورد سياستهاي آتي كشور،مسائل علمي ،فرهنگي،فن‏آوري وميزان نياز جامعه به تخصصهاي مختلف  و اهميت هريك از شاخه‏ها/رشته‏هاي تحصيلي، آنان را راهنمايي مي‏كنند وپس ازبرگزاري جلسات متناوب درنيمه دوم فروردين سال اوّل، نمون برگ شماره (4) (نظر والدين دانش‏آموز در مورد شاخه/رشته تحصيلي دانش‏آموز)را ارائه و درنيمه اوّل ارديبهشت جمع‏آوري مي‏كنند.
 ماده 101 -مشاور بايد، در طول سال تحصيلي پايه اوّل به طور گروهي و انفرادي طي‏جلساتي با دانش‏آموزان، اطلاعات مورد نياز را در خصوص رشته‏هاي تحصيلي، مشاغل مرتبط، سياستهاي توسعه ... در اختيار آنان قرار دهد و سپس نمون برگ شماره 3(نظرخواهي از دانش‏آموز) را در نيمه دوّم فروردين سال اوّل به آنان تحويل و در نيمه اوّل ارديبهشت جمع‏آوري كند.
 ماده 102 -مشاور بايد، با همكاري مدير دروس پس از توجيه معلّمان، نمون برگ‏شماره 2 (نظر معلّمان درسهاي مربوط نسبت به وضعيت درسي دانش‏آموزان)را بعد از امتحانات نوبت اوّل دراختيار معلّم مربوط قرار دهد و حدّاكثر دو هفته قبل از شروع امتحانات نوبت دوم سال اوّل جمع‏آوري كند و پس از انتقال به نمون برگ شماره(5) هر دانش‏آموز، امتياز رشته‏ها را محاسبه كند و مورد استفاده قرار دهد.
ماده 103 -مشاور، پس از جمع‏بندي نتايج آزمونهاي استعداد و رغبت، نظرخواهي‏از معلّمان، اوليا، دانش‏آموز و بررسي مدارك موجود در پرونده‏هاي تربيتي تحصيلي ونمرات مربوط ،نمون برگ شماره 5، را تكميل ونظر خود را در هر يك از شاخه‏ها ورشته‏هاي تحصيلي در مورد دانش‏آموز با لحاظ اولويتها در نمون برگ شماره يك ثبت مي‏كند.
 تبصره -در واحدهاي آموزشي كه مشاور به ميزان مورد نياز وجود ندارد بر اساس شيوه نامه‏اي كه اداره كل مشاوره  وبهداشت مدارس با هماهنگي ساير دفاتر ذيربط ابلاغ مي‏كند نيروي  انساني مورد نياز جهت انجام امور هدايت تحصيلي دانش‏آموزان تأمين خواهد شد.
ماده 104 -معلمان موظفند به منظور بررسي وضعيت آموزشي دانش‏آموز در درس‏هاي مختلف با مشاور همكاري لازم‏را داشته باشند.
ماده 105 -متصدي امور دفتري يا مسؤول ثبت نمرات موظّف است نمرات‏درسهاي مرتبط با شاخه‏ها ورشته‏ها وامتياز بررسيهاي مشاوره‏اي را در نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي ثبت و امضاء كند.
ماده 106 -مسؤوليّت حسن اجراي امر هدايت تحصيلي دانش‏آموزان و تأييد نهايي‏نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي به عهده مدير واحد آموزشي مي‏باشد. 
ماده 107 -نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي بايد همزمان با اعلام نتايج‏امتحانات خردادماه سال اوّل براي دانش‏آموز صادر شود. و پس از تأييد و امضاء آن توسّط مسؤول ثبت نمرات، مشاور و مدير واحد آموزشي با دعوت از اولياء دانش‏آموز در اختيار آنان قرار گيرد.
 تبصره -دانش‏آموزي كه شرايط شاخه /رشته مورد نظر خود را كسب نكرده‏است،مطابق با ماده 111 اين فصل شرايط وي بررسي و پس از راهنماييهاي لازم حدّاكثر تاپايان شهريورماه  مجدداً نسبت به تكميل نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي عنداللزوم اقدام خواهد شد.
ماده 108:ملاكهاي هدايت تحصيلي

الف: نمرات دوره راهنمائي تحصيلي وپايه اوّل متوسّطه دانش‏آموزبرابرنمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي (به ميزان50 امتياز)
ب : نظر مشاور بر اساس بررسيهاي مشاوره‏اي (به ميزان 50 امتياز)
ماده 109 : ضوابط مربوط به نمرات درسي رشته‏ها و شاخه‏هاي مختلف
1-رشته رياضي فيزيك:
1-1- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي رياضي و علوم تجربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از30 نباشد.
2-1- نمره درس رياضي(1) (پايه اول) در دوره متوسّطه حدّاقلّ 12 باشد و درس فيزيك (1) و آزمايشگاه را با موفّقيّت (كسب حدّاقلّ نمره 10) گذرانده باشد.
3-1- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 96 باشد و يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.
2-رشته علوم تجربي :
1-2- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي و علوم تجربي، در سه پايه در دوره راهنمائي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.
2-2-در دوره متوسّطه درسهاي رياضي (1) ، شيمي (1) و آزمايشگاه و علوم زيستي و بهداشت (درسهاي پايه اوّل) را با موفّقيّت (كسب نمره حدّاقلّ 10) گذرانده باشد و حدّاقلّ در يكي از سه درس مذكور نمره 12 اخذ كرده باشد.
3-2- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.
3- رشته ادبيّات و علوم انساني :
1-3- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء و انشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي ، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.
2-3- در درسهاي ادبيّات فارسي (1) ، زبان فارسي (1)، عربي (1) و مطالعات اجتماعي پايه اوّل متوسّطه نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد و نمره درس ادبيّات (معدّل نمرات درسهاي ادبيّات فارسي (1) و زبان فارسي (1)) حدّاقلّ 12 باشد.
3-3- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد. 
4- رشته علوم ومعارف اسلامي : 
1-4- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء وانشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد. 
2-4-در درسهاي ادبيّات فارسي (1)،زبان فارسي (1)،(كه معدّل آنها بعنوان نمره درس ادبيّات درنمون برگ ثبت مي‏شود)عربي(1) و
تعليمات ديني و قرآن (1) نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد وحدّاقلّ در يكي از دو درس عربي (1)يا تعليمات ديني و قرآن (1)نمره 12 اخذ كرده باشد.
3-4- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 108 باشد يابه عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.
5- شاخه فنّي وحرفه‏اي :
1-5- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي، علوم تجربي و حرفه‏وفن در سه پايه در دوره راهنمايي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.
2-5- در دوره متوسّطه از درس رياضي (1) نمره حدّاقلّ 10 و از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 12كسب كرده باشد چنانچه نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 12باشد درهدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.

3-5- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه، در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 132 باشد و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتكائي حدّاقلّ 120 باشد.يابه عبارت ديگرمعدّل درسهاي مرتبط باشاخه از12كمتر نباشد.
6- شاخه كاردانش :
1-6- مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درس هاي حرفه‏وفن و هنر،درسه پايه دردوره راهنمائي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد. 
2-6- در دوره متوسّطه از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 10 كسب كرده باشد. چنانچه نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 10 باشد در هدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.
3-6- مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه در دوره راهنمايي و پايه اوّل متوسّطه دانش‏آموز در صورت انتخاب درس كارگاه خود اتكايي حدّاقلّ 70 و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتّكايي حدّاقلّ 60 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با شاخه از10 كمتر نباشد.
4-6- دانش‏آموزبراي ورود به برخي از رشته‏هاي مهارتي در شاخه كاردانش علاوه بر احراز شرايط فوق‏الذكر بايد ضوابط خاص رشته (در محدوده درسهاي پايه اول) را كه معاونت آموزشي تعيين مي‏كند كسب كند.

تبصره -نمرات دوره راهنمايي دانش‏آموزي كه به دلايل موجّه نظير: شركت درامتحانات جامع دوره راهنمايي، شركت در امتحان تعيين پايه (موضوع ماده هفتاد (70) اين آيين‏نامه)، تحصيل در مدارس غيرايراني خارج از كشور، و بروز حوادثي از قبيل، سيل،زلزله، جنگ، آتش‏سوزي و... فاقد نمرات پايه‏هاي اوّل و دوم و سوم راهنمايي تحصيلي است به شرح ذيل محاسبه مي‏شود:

الف-  چنانچه نمرات پايه اوّل يا دوم و يا هر دو پايه دوره راهنمايي موجود نباشدنمرات درسهاي مرتبط پايه سوم راهنمايي براي درسهاي همنام پايه‏هاي‏مذكورنيزمنظورمي‏شودوبارعايت سايرضوابط در نمون برگ شماره يك‏هدايت تحصيلي ثبت مي‏گردد.
ب- چنانچه نمرات پايه سوم دوره راهنمايي موجود نباشد نمون برگ شماره يك‏هدايت تحصيلي براساس نمرات درسهاي مرتبط پايه اوّل متوسّطه با رعايت‏ساير ضوابط تنظيم مي‏شود.

 ماده 110 -بررسيهاي مشاوره‏اي مندرج در بند ب ماده يكصدو هشت (108) به‏شرح زير مي‏باشد:                                                   
 با توجّه به اهميت بررسيهاي مشاوره‏اي كه درطول تحصيل دانش‏آموز،از طريق گردآوري اطلاعات و به شيوه‏هاي گوناگون انجام مي‏شود. 50 امتيازبه
اين قسمت اختصاص داده شده است.در اين  بررسي هامشاور موارد  زيررادرنظرمي‏گيردو امتياز آن را محاسبه می کند.  
1-  نظر اولياي دانش‏آموز              5 امتياز        
2-  نظر دانش‏آموز                       5 امتياز                                         
3-  نظر معلّمان درس هاي مربوط             10 امتياز                
4-  نتايج آزمونهاي رغبت و استعداد (هر كدام 10 امتياز)           20 امتیاز                          
5-  نظر مشاور براساس بررسي پرونده تربيتي تحصيلي          10 امتياز
 تبصره -هريك از موارد يادشده براساس شيوه‏نامه‏هاي مربوط و جداول پيوست و باتوجّه به وظيفه مشاور دراين خصوص تنظيم مي‏شود